(end) HỒI KÝ BÃO LÒNG

Sau khi đi xử về tôi chuẩn bị chuyển sang buồng án.

Tôi ôm đống nội vụ lỉnh kỉnh. Ðờ đẫn chào anh em. Trông tôi sầu não một cách thê thảm. Anh em động viên tôi cố gắng. Sáng nay tôi đã háo hức, đã chờ đợi, thậm chí vẫn còn hy vọng được xử treo. Vậy mà…

Kết thúc phiên tòa, tôi được tranh thủ gặp bố, anh trai, em họ, bạn bè (mọi người không cho mẹ tôi đến vì sợ rằng bà sẽ sốc và không chịu nổi, còn người yêu tôi, nàng đã không đến, cũng có thể lúc đó không ai báo cho nàng biết ngày tôi xử?)

Mọi người ôm lấy tôi với những vỗ về an ủi, những động viên. Tôi không nói được câu nào. Bao nhiêu điều dự định sẽ nói khi được gặp gia đình giờ đây tôi chẳng còn nói được nữa. Tôi đã sốc thật sự với bản án mà tòa đã tuyên.
10 phút ngắn ngủi, thức ăn chất đầy bàn nhưng tôi không ăn, tôi chỉ xin một triệu để mang về buồng, một nửa để mang sang buồng chung, còn một nửa sẽ mang sang buồng án. Hai tờ polyme 500 được quấn nhỏ lại, tôi cho vào mồm và cầm chai nước, tôi tu một hơi hết nửa chai. Ai cũng quan tâm, hỏi han, nhưng hầu như tôi chỉ gật và lắc, câu hỏi nhiều nhất là: Ở trong đó có bị đánh không? Có được ăn tử tế không? Có được mặc đủ ấm không?

Tôi ngước mắt nhìn tất cả mọi người, thằng em châm cho điếu ba số, tôi bập một hơi dài. Hơi thuốc làm tôi quay cuồng, vì đã gần trưa nên bọn “choang” không cho kéo dài thời gian gặp nữa, chúng gạt gia đình tôi ra và bảo tôi lên xe.Tôi cố nhoài người hướng lại phía sau, bố tôi cười với tôi, nhưng tôi biết bố tôi đang cố giấu vào trong những giọt nước mắt.

Tôi vô định với những dòng suy nghĩ, chỉ đến khi cánh cửa xe chuẩn bị đóng lại, tôi mới sực tỉnh, tôi rưng rưng mắt, cố bình tĩnh nói một câu: Cho con xin lỗi tất cả mọi người.

Ðến khi cánh cửa xe sập lại, nước mắt tôi trào ra. Chưa bao giờ tôi thấy tủi thân như lúc này.

Quản giáo buồng chung đưa tôi sang buồng án, giây phút cuối cùng trước khi tôi chuyển đi anh ta hỏi:

  • Ði xử có mang về được nhiều không? Ðể lại buồng chung bao nhiêu?

Tôi cười chua chát, khái niệm về sự tham lam bẩn thỉu hiện lên rõ nét, anh ta chẳng để ý đến nụ cười khinh bỉ của tôi, mặt anh ta vẫn cứ trâng tráo.

  • Dạ, hôm nay xử muộn, “con” không được gặp gia đình, cũng chỉ kịp chào qua thôi ạ.

Mặt anh ta xị ra như cứt ngâm:

  • Thế à?
  • Tôi hiểu, anh ta đang cay tôi lắm nhưng giờ đếch làm gì được vì tôi đã có án và đã là người của quản khác rồi, dù có biết mười mươi tôi có tiền đi chăng nữa nhưng cũng chả “cắn” được của tôi.
  • Thủ tục bàn giao vào buồng án diễn ra khá nhanh gọn. Cán bộ quản giáo mới có vẻ “hiền” hơn, “thầy” rất nhẹ nhàng thăm hỏi: Tội gì? Xử mấy năm? Nhà ở đâu?

Tôi vào “đề” luôn:

  • Thôi thì “thời gian con ở đây chờ đi trại, trăm sự nhờ thầy giúp đỡ, ngày mai gia đình con sẽ lên ạ”.

Ông “thầy” mới gật đầu với sự “ngoại giao” của tôi và đưa tôi vào buồng. Theo thông lệ, vì là “thầy chưa nhận được gì” nên “thầy” bố trí tôi “tọa” ở giữa buồng. “Thầy” vừa đi khỏi, một số anh em bên buồng chung đã đi xử và sang đây trước líu tíu chào và hỏi thăm tôi. Bỗng một tiếng quát vang lên:

  • Ð.mẹ chúng mày trật tự.

Tôi ngẩng mặt lên, một thằng “xe” làm trật tự mặt còn búng ra sữa đang vênh váo. Tôi đứng lên và tiến lại phía nó:

  • Mày chửi ai?

Tôi đang chán, chán cùng cực, tôi đã ở cái Hỏa Lò này quá lâu rồi, lại ở cái buồng được coi là “khét nhất” dãy, tôi có phải là con gà con ở ngoài xã hội mới lần đầu ngơ ngác vào đây đâu, chưa kể nửa già cái buồng này biết tôi, trong đó có những thằng ở bên trên kia biết tôi quá rõ. Tôi lừ lừ tiến lại và sẵn sàng “bem” cho thằng nhóc con kia một trận, mấy anh em hồi bên buồng chung cũng đứng dậy theo tôi. Thấy tình hình căng, thằng trực buồng và vài thằng “trách nhiệm” đứng ra can và mời tôi lên nói chuyện.

Tù đã dạy cho tôi đôi khi phải biết “rắn mặt”.

Ở trong buồng, những thằng nhãi nhép mới mọc lông tơ này nó sẵn sàng chửi bới và “phang” cả những ông già đáng tuổi bố nó.

Thằng trực buồng bảo tôi thông cảm, bọn nó không biết. Tôi ậm ừ cho qua, mẹ, lúc này tôi chẳng muốn nói gì cả, tôi ngắn gọn:

  • Tôi mới đi xử về, giờ sang đây sống cùng anh em, mong anh em “giúp đỡ”.

Bữa hôm đó, chúng bố trí cho tôi tiêu chuẩn ăn “trách nhiệm”. Nhưng sự thật ở buồng giam này đang có rất nhiều phức tạp, tôi nhận thấy ở đây có hai phe cánh rõ ràng. Cách sống và lối sống hoàn toàn biệt lập, phe nào có gì thì phe đấy dùng, ăn uống và sinh hoạt cũng riêng. Tình hình nếu cứ thế này sẽ rất căng, không sớm thì muộn cũng đánh nhau to.

Tôi mệt, nên cũng chưa có thời gian để mà tìm hiểu nhiều. Dù sao tôi cũng biết ở buồng án thì sẽ “lành” hơn buồng chung rất nhiều, sẽ không có chuyện “làm luật” với tù, cùng lắm thì chỉ “cảnh cáo” để đưa bọn lính mới vào khuôn phép thôi. Những vụ đánh nhau thì vẫn có xảy ra, nhưng đa phần là do mâu thuẫn hoặc bức xúc cá nhân nên đánh lộn chứ không phải do buồng. Tuy nhiên dù là tù thì cũng phải có kỷ luật của tù, bởi nếu không sự “bon chen” sẽ cực phức tạp.

Ở đây, cơ chế “chính trị” được thiết lập theo kiểu “đánh vào cái mồm”, tức là cứ thực hiện quản lý theo chế độ ăn uống, ngoan ngoãn thì sẽ được “chiếu cố”, còn “chống đối” thì xin mời anh xơi cơm trắng + muối trại.

Quyền lực phần nhiều vẫn được trao cho những kẻ lắm tiền nhiều của và có tí bản lĩnh, có khả năng lãnh đạo. Tù ghét nhất là những thằng ba phải, làm “lãnh ðạo” buồng mà ba phải thì thế nào cũng bị thù ghét và sớm muộn gì thì cũng bị “lật ghế”.
Hiện nay thằng “trực buồng” phòng này cũng chính là một thằng như vậy, nó hoàn toàn phải “dựa dẫm” vào một phe cánh với toàn những “chíp hôi” đầu đất, bọn “chíp” này chí có máu “thượng cẳng chân, hạ cẳng tay” theo kiểu “ngựa non háu đá” thôi. Tôi đã nghĩ đến việc sẽ “thu phục” bọn này sau khi “ổn định với cuộc sống mới”.

Buồn thì cũng đã rất buồn, chán thì cũng đã rất chán, nhưng rõ ràng tôi không được phép “buông”. Tôi muốn bắt đầu làm nhiều việc tốt hơn nữa ở chính cái môi trường này. Tôi xác định tư tưởng “lâu dài” chứ không còn “qua ngày đoạn tháng” như trước nữa.
>>>
Hai hôm nay trời cứ mưa dầm dề, mưa không nặng hạt nhưng lại dễ làm cho “thối đất thối cát”… Bên ngoài song sắt, những cành lá vung vít lắc lư. Cuối năm, các phiên xử án diễn ra cấp tập, hầu như ngày nào cũng có phạm nhân chuyển vào buồng án.

Tôi đang nhắm mắt dựa vào đống chăn và suy nghĩ mông lung thì nghe có tiếng mở cửa buồng giam, tôi nhỏm dậy nhận ra thằng Thi, nó chính là một “đồng minh” thân cận của tôi bên buồng chung, cái dáng phốp pháp 1m75 rất phù hợp với một tay “quan võ”. Vào buồng, nó “bon” ngay đến chỗ tôi và “xin” được nằm cùng, câu đầu tiên nó hỏi tôi là: Cuộc sống bên này dễ chịu không? – Tôi cười:

  • Cũng tàm tạm, tôi đang chờ ông sang đây.

Thằng Thi “nổi tiếng” với biệt danh Thi “AIDS”, không biết nó bị AIDS thật không, nhưng có một lần nó bị ốm đi bệnh xá về thì tin “đồn” nó bị AIDS lan ra cả dãy giam, chả có buồng nào muốn “chứa” nó cả, nó được bố trí ăn bằng “bo” và thìa riêng. Chính và cái “tiếng” của nó mà thằng tù nào cũng ngại “dây” vào, mấy thằng “xe” của tôi PR lên rằng nó sẵn sàng “hiến máu nhân đạo” cho thằng nào dám “chuối” với nó, vì thế thằng nào cũng phát gớm.

Ðược cái thằng này nó hiền (nhưng cũng rất nóng tính), nó sống rất “người lớn” chứ không tèm nhèm, tôi và nó quan điểm rõ ràng là “mình không động đến ai thì đừng ai động đến mình”. Cách sống của chúng tôi không nặng về phận biệt, có thuốc lào hay thức ăn thì đều chia cho “dân”, dù lũ “dân” vẫn chỉ được chia hạn chế. Ðiều quan trọng là lối sống của chúng tôi đã khiến cho phần nhiều tù rất quý trọng, “vệ tinh” xung quanh chúng tôi ngày càng nhiều.

Sự thay đổi mang tính đột biến trong buồng giam này chính là việc phân định phải trái, trắng đen trong buồng. Trước đó theo những gì tôi được biết thì bọn “rích” đang ra sức “nói xấu” bọn tôi để lấy “điểm” của “thầy”. Nhưng tôi mặc, quan điểm của tôi thế nào, tôi cũng đã nói rõ sau khi gặp “thầy” rồi. Tôi thích lối sống kỷ luật nhưng không thích sự kỷ luật đến khốn nạn.

Hôm đó, xảy ra một sự việc, đó là buồng có lính mới, theo “thông lệ”, một thằng “xe” thuộc phe của thằng “trực buồng” xông đến yêu cầu khám nội vụ. Khám xong, nó cầm lấy hai cái áo đẹp nhất của thằng lính mới và đứng dậy, chính xác thì phải gọi hành động này là trấn lột trắng trợn. Có lẽ hành động này của bọn chúng nó là muốn khẳng định sự “trỗi dậy” trở lại sau hôm thằng “trực buồng” đi gặp gia đình về và đã tăng cường “quà” cho “thầy”. Tôi bức xúc đứng dậy, nhưng vẫn nhẹ nhàng:

  • Mày để ngay hai cái áo xuống trả cho nó.

Tôi vốn dĩ là đứa lành tính, chuyện bon chen kèn cựa trong tù hầu như tôi đều né tránh, tôi hiểu rằng sẽ chẳng hay ho gì, thậm chí là sẽ phải trả giá rất đắt bởi môi trường tù hoàn toàn khác với môi trường ngoài xã hội. Thế nhưng việc tôi ra mặt thế này cũng là cực chẳng đã, từ hôm sang đây tôi đã bức xúc rất nhiều, không phải bức xúc cho tôi mà là bức xúc cho anh em. Tôi ghét cái kiểu bày đặt dùng tiền huênh hoang không coi ai ra cái gì. Chim sẻ thì vẫn mãi mãi là chim sẻ, sao có thể là đại bàng được.

Tôi còn chưa kịp nói tiếp thì mấy thằng phía sau tôi đã ào vào đánh “hội đồng” thằng “xe” kia. Có lẽ sự bức xúc của chúng nó đã lên đến đỉnh điểm, chúng chỉ chờ có người đứng ra là “chiến” thôi. Một nửa buồng đứng bật dậy, tôi đã tưởng rằng nguy cơ một cuộc hỗn chiến sẽ xảy ra, nhưng không, những thằng “phe kia” chỉ dám can chứ không dám làm gì, có lẽ chúng nhìn thấy sự “hùng mạnh” từ phía bên kia “chiến tuyến”?

Quản giáo hằm hằm mở cửa buồng giam, tất cả những kẻ tham chiến được đưa ra ngoài, tôi không thuộc diện “đánh đấm” trong số đó, nhưng tôi đã tự nguyện ra cùng để làm “nhân chứng”.

Thật ra việc đưa ra kế hoạch “ổn định lại buồng” đã được chúng tôi “cân nhắc” kỹ. Chúng tôi xác định, thằng nào cũng vậy thôi, sang buồng án này cùng lắm cũng chỉ vài tháng là sẽ bị chuyển đi trại, cho nên không thể sống một cuộc sống “vô lý” như những gì mà lũ chúng nó đã thiết lập ở đây như thế. Ðối với tù việc làm này sẽ gây ra sự căng thẳng không đáng có.

Với tù, chắc chắn phải có “khuôn khổ”, nhưng khuôn theo kiểu “gây thù chuốc oán” thì sớm muộn cũng sẽ bị “bật”, mà tù đã “bật” thì tức là chẳng còn gì để nói nữa, họ sẽ xác định một là sống hai là chết, bất chấp các thủ đoạn.

Hiện tại là thời kỳ trại ra nghị quyết xiết chặt kỷ luật nhằm giảm thiểu những vụ đánh nhau, giảm thiểu tình trạng một số quản giáo “lộng hành” trong trại. Có lẽ do có nhiều trường hợp bị đánh chết trong buồng giam, có nhiều đơn thư bức xúc của gia đình các can phạm gửi lên trên (?) cho nên trại đã có nhiều thay đổi. Một thời kỳ mới ở đây với sự thay đổi đã hiện ra rõ nét, thời kỳ mà lũ tù gọi là đã “bình” chứ không “khét” nữa.

Tôi nhân cơ hội này để thể hiện quan điểm với “thầy”, tôi nói trắng phớ ra rằng nếu “thầy” cứ để tình trạng này ở trong buồng thì sẽ “loạn”, sẽ “ảnh hưởng” nghiêm trọng đến “công việc” của “thầy”. Tôi đánh “bài ngửa” rằng “thầy” nên “giao buồng” cho thằng A, thằng B, kỷ luật sẽ được lập lại, “nghĩa vụ” với thầy sẽ được đảm bảo. Tôi hứa với “thầy” rằng buồng sẽ “khác” sau 3 ngày. “Thầy” lưỡng lự, nhưng rồi may mắn là thầy đã gật. Các bậc “tiền bối” đã bảo rằng “ABC… đi trước là ABC… khôn”, cho nên việc “đối thoại” này của tôi không phải là một ngoại lệ.

Nói về việc đánh nhau, sau khi ra khỏi buồng, nghe “trình bày lý do” từ hai phía, “thầy” đã nổi giận “phang” cho mỗi thằng “tham chiến” một hai cái gọi là “cảnh cáo”. Phải thừa nhận là “thầy” này “lành”, ông ấy chẳng hơi đâu mà đánh tù cho phí sức, mà lại còn mang tiếng, ông ấy “xử” theo quy định của trại và theo sự “biết điều”, chính vì lẽ đó đã khiến cho nhiều thằng tù nghĩ tốt hơn về ông ấy và nghĩ tốt hơn về những người “trông tù” hiện đại.

Hai án kỷ luật đi cùm chân được ký, một cho thằng “xe” kia và một cho “phía đối diện” (thằng đánh đầu tiên là thằng bị làm “đại diện” đi cùm). Sau đó là sự “di chuyển”, tách nhóm, những kẻ “đối lập” được san đều ra các buồng khác. Tôi hứa với những thằng đánh nhau bị chuyển đi rằng tôi sẽ xin chúng về lại buồng vào thời điểm thích hợp.

Chức “trực buồng” mới được giao cho anh Tân, còn thằng Thi “AIDS” đại diện “trật tự” trong buồng. Chỉ có tôi là “không làm gì cả”, không “danh”, không “phận” (nhưng thực tế thì tôi thể nói và “bảo” được tù). Với tôi thì cứ sống với tư tưởng thoải mái là tôi thích. Những gì nơi đây khiến cho tôi quá hãi rồi.

Ngay ngày đầu tiên dưới “triều đại mới”, anh em được “nâng cấp”, những vấn đề “bức xúc” nhất của tù như đi vệ sinh, tắm giặt, ăn hút… được cải thiện rõ ràng, tù có thể đi vệ sinh thoải mái mà không phải xin phép (trừ đi đại tiện được quy định vào đầu giờ sáng), tắm không giới hạn nước, có nhiều tắm nhiều, có ít tắm ít, quần áo được thay ra và giặt mỗi tuần 3 lần thay vì 1 như trước, thức ăn đã được san sẻ đến”dân”, ít nhất thì mỗi bữa chúng cũng được ăn cơm với tí lạc, tí ruốc…, thuốc lào đã mỗi ngày 3 lần tới được với “dân”. Buồn cười vãi tè khi “dân” nói rằng “điện” đã về được tới “bản làng” xa xôi.

Có lẽ “đời tù” của tôi, đây là việc làm tôi cảm thấy có ý nghĩa nhất và thanh thản nhất. Tôi đã góp phần tiên phong tạo nên một cuộc “cách mạng” mới trong những dãy buồng giam danh cho án đầu.

Ðã có những ngày dài tôi suy nghĩ về bản án mà tôi phải nhận. Vết thương không thể chữa lành ngay được trong tâm khảm, tôi chỉ cố gắng hướng đến những điều tốt, xác định tư tưởng để có thể trở về, để có thể làm lại. Mọi chuyện không thể đảo lại được nữa. Tôi đã chính thức khoác lên mình “danh tiếng” trên giấy trắng mực đen là một thằng tù (khi bị giam cứu để điều tra, tôi đã bị gọi là “thằng tù” rồi).

Tôi chồm người lên, tim đập loạn nhịp khi nghe đọc tên đi gặp người nhà. Lần đầu tiên sau bao tháng dài đằng đẵng bây giờ tôi mới được gặp người nhà một cách chính thức. Tôi bước ra ngoài và khoác lên mình bộ “juve” kẻ sọc.

Cùng “ca” gặp người nhà với tôi hôm nay có đủ mọi thành phần già trẻ, lớn bé… từ khắp các dãy giam, có khoảng ba mười người gì đó. Chúng tôi xếp hàng đi ra, qua các dãy hành lang ngoằn ngoèo, chúng tôi dừng lại trước một lối đi thông ra “căn phòng kính đặc biệt” phía ngoài “cột đồng hồ”. Tôi cứ hình dung giống như trên phim ảnh rằng sẽ được gặp gia đình rất lâu, được ngồi cùng, được ăn uống, được thoải mái nói chuyện và tôi rất háo hức.

Sau khi cán bộ quản giáo đọc tên kiểm tra lại lần cuối, rồi hô: “Vào đi”. Tôi còn đang ngơ ngác thì lũ tù đã ào ào như ong vỡ tổ, chúng chạy nháo nhác, chen lấn nhau về phía buồng kính. Theo phản xạ bản năng, tôi cũng ào theo, dù chẳng biết là ào thế để làm gì (sau này tôi mới biết đó là lũ tù muốn tiết kiệm thời gian). Qua một cánh cửa, căn phòng rộng chừng 30m2 hiện ra, tôi chẳng thấy người nhà tôi đâu, chỉ thấy nhốn nháo toàn áo kẻ sọc… Ðịnh thần lại, tôi thấy xung quanh tường là những cái “bốt điện thoại”, lũ tù đã nhao hết về phía có gia đình của chúng. Tôi dáo dác tìm xung quanh, kia rồi, tôi đã nhìn thấy mẹ tôi ở “bốt điện thoại” cuối cùng, tôi lao đến…

Mẹ và chị gái tôi đứng đó, tôi chồm lên lồng kính, tay tôi với cái ống nghe. Mẹ tôi vừa thấy tôi thì oà lên khóc, chị tôi cũng khóc. Chẳng ai nói được lời nào. Tôi không hình dung trước sẽ thế này, mẹ tôi nghẹn lại chẳng nói được gì, chị tôi cầm ống nghe:

– Khoẻ không em?

– Dạ khoẻ.

– Cố gắng em nhé, mọi người ở nhà vẫn khoẻ. Còn em trong đấy thế nào?… – chị tôi vừa nói vừa sụt sịt.

Tôi vắn tắt tình hình của tôi hiện tại, tiếng nói liên tục bị ngắt quãng… Thương mẹ và chị, tôi cũng không cầm nổi lòng mình. Câu chuyện cứ ngắt quãng, chị tôi chuyển ống nghe sang cho mẹ tôi, có lẽ bà đã bình tĩnh hơn, bà nói:

– Con cứ yên tâm, không phải lo gì cho bố mẹ và mọi người ở ngoài hết. Cố gắng để sớm về với mẹ…

Vừa nói, mẹ tôi như vừa cố nén lòng, kìm lại những giọt nước mắt.

Tôi định hỏi mẹ tôi một số việc nhưng bỗng chẳng còn nghe được gì nữa, tất cả các ống nghe đã đồng loạt tắt. Tôi ngơ ngác, tưởng máy hỏng, nhưng bỗng nghe tiếng hô: Hết giờ, tất cả về buồng.

Sao lại hết? Chỉ được gặp thế thôi ý? Thế này mà gọi là gặp người nhà ý??? Ðúng 10 phút không hơn không kém, tôi còn chưa kịp nói gì cả… Tôi cố nán lại, nhưng bị đẩy bật vào trong, tôi ngoái lại đưa tay chào, chỉ thấy hình ảnh cuối cùng, mẹ tôi đưa khăn lên lau mắt.

Lần gặp gia đình đầu tiên ở đây diễn ra chóng vánh như thế, sau này có “kinh nghiệm” hơn, mỗi lần gặp gia đình ở đây tôi đều lên sẵn các câu nói, đến lúc ra chỉ việc trao đổi ngắn gọn. Tổng cộng tôi được gặp gia đình ở HL đúng 3 lần, sau đó là chuyển trại. Ở đây cứ mỗi tháng tù có án được gặp gia đình 1 lần, gia đình tôi gặp tôi vào cuối tháng, nên chỉ một tuần sau đầu tháng là lại gặp được tiếp, sau đó chờ đến đầu tháng tiếp theo (tôi được gặp 3 lần trong hơn hai tháng là vì thế).

Mệt mỏi.

Ở buồng án, lũ tù sống với nhau có chữ “tình” hơn, nhưng sự mệt mỏi luôn hiện rõ trên khuôn mặt mỗi người, có thể là bởi ai cũng có những suy tư, những trăn trở riêng khi sắp phải chuyển đi trại cải tạo, chuyển đến cái nơi mà họ sẽ phải lao động cải tạo, phải sống mòn mỏi cho đến ngày về.

Mỗi ngày ở đây đều có những sự thay đổi. Tù luôn trong tư thế sẵn sàng, nội vụ trước khi ngủ bao giờ cũng xếp gọn, họ xác định sẽ lên đường bất cứ lúc nào. Mỗi tuần ở đây đều có vài chuyến chuyển phạm nhân đi trại cải tạo. Nhiều thằng tù án dài thì mong càng được đi trại ngày nào càng sớm ổn định cuộc sống ngày ấy, nhưng cũng có nhiều thằng thì muốn níu kéo thời gian để ở lại thêm vì chúng sợ, chúng sợ một môi trường mới với những điều mà chỉ nghe thấy thôi cũng đã đủ “vỡ mật” ra rồi.

Mỗi tối, chúng tôi đều tổ chức văn nghệ, tổ chức như một sự chia tay sớm, bởi chỉ sáng mai thôi chưa biết ai sẽ là người phải “lên đường”.

Phạm nhân có án ở đây đa phần sẽ bị chuyển vào Thanh Hoá, Nghệ An, những trại mà công việc chủ yếu là phá đá, trồng keo, trồng bạch đàn, đóng gạch (có những phân trại cũng có phân loại theo khả năng và tay nghề của phạm nhân để sắp xếp công việc, ví dụ như: mộc, mỹ nghệ, may). Có một nguyên tắc là đối với án dài từ một vài chục năm đến chung thân bao giờ cũng được bố trí đến một khu vực xa nhất, công việc được điều chỉnh “phù hợp” để tránh cho tù có cảm giác bức xúc, để họ có thể xác định tư tưởng mà cải tạo lâu dài (bởi có nhiều trường hợp vì chán nản với mức án quá dài không nhìn thấy ngày về, nên đã tự tử chết).

Tôi không được trực tiếp biết, nhưng đã được nghe rất nhiều về những người quản giáo trông tù án dài. Họ cũng có rất nhiều nỗi khổ chứ chẳng sung sướng gì, cuộc đời của họ đôi khi gắn chặt với trại, sinh hoạt ăn uống từng ngày gần với tù, nhiều quản giáo thậm chí nói vui rằng: Cuộc sống của họ ở đây có khác anh em tù là mấy, quanh năm ngày tháng họ ở chốn núi rừng heo hút, chỉ thỉnh thoảng có việc hoặc thăm gia đình, họ hàng thì họ mới “về phố”. Có nhiều quản giáo đã đưa cả gia đình lên trại, dựng nhà để sinh sống dài lâu. Có những cặp quản giáo trẻ yêu nhau, lập gia đình với nhau và trở thành những cặp vợ chồng quản giáo, con cái đẻ ra thì đã có nhà trẻ của trại, nhưng cũng có nhiều khi họ lại thích “quẳng” con vào chơi với “các cô, các chú” tù.

HẾT

Chap 1  2  3  4  5  6  7  8  9  10  11  12  13  14  15

« »

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai.